Crohn Hastalığı ile Ülseratif Kolit Arasındaki Fark Nedir?

Crohn hastalığı ve ülseratif kolit, pek çok benzerliği olan inflamatuar bağırsak hastalıklarıdır. Benzer hastalıklar olmalarına rağmen bazı temel farklılıklar vardır.

Hem Crohn hastalığı hem de ülseratif kolit, gastrointestinal sistemde sindirim sıkıntısı ve iltihaplanmaya neden olur. Bununla birlikte, Crohn hastalığının aksine, ülseratif kolit bağışıklık sistemi ile bağlantılıdır.

Crohn hastalığı ile ülseratif kolit arasındaki farklar aşağıda ayrıntılı olarak incelenmiştir.

Konuya Genel Bakış

Crohn hastalığı, gastrointestinal (GI) sistemin kronik bir enflamatuar durumudur. İnflamatuar bağırsak hastalıkları (IBD) olarak bilinir.

Crohn hastalığı en sık ince bağırsağın sonunu ve kolonun başlangıcını etkiler, fakat aynı zamanda GI kanalının ağızdan anüse kadar herhangi bir bölümünü de etkileyebilir.

Crohn hastalığı gibi, ülseratif kolit de IBD grubuna aittir. Ülseratif kolit, yalnızca kolonu (kalın bağırsağı) etkileyen kronik bir hastalıktır.

Crohn hastalığı mide ve bağırsak yolunda herhangi bir alanı alanını etkileyebilir. Ülseratif kolit ise yalnızca kalın bağırsağı etkiler.

Ülseratif kolit, bağışıklık sisteminin zarar görmesine bağlı olarak oluşur. Kalın bağırsağın mukozasında iltihaplanma ve yaralara neden olan bir hastalıktır. 

Kolunun iç kısmında iltihapanmalar, ülser ve küçük çaplı açık yaralara neden olur. Ayrıca irin oluşumu da ortaya çıkabilir.

Enflamasyon ve ülser kombinasyonu diğer rahatsızlıkların yanı sıra karın ağrısına ve sık bağırsak hareketlerine neden olur.

Benzerlikler

Crohn hastalığı ve ülseratif kolit her ikiside inflamatuvar bağırsak hastalıklarıdır. Her iki hastalıkta benzer belirtiler gösterebilir. Stres ve beslenme her iki hastalığında kötüleşmesine neden olabilir.

Her iki hastalıkta da ortak görülen belirtiler şunlardır;

  • Karın ağrısı veya rahatsızlık
  • Kanlı dışkı
  • Kasılma
  • Kabızlık
  • Aşırı aktif barsak hareketleri (İshal)
  • Ateş
  • İştahsızlık
  • Kilo kaybı
  • Kadınlarda anormal adet döngüsü

Her iki hastalıkta kadınlarda ve erkeklerde aynı sıklıkta görülmektedir. Sorunun neden olduğu kesin olarak bilinmese de doktorlar ve uzmanlar tarafından genetik faktörlerin etkili olduğu düşünülmektedir.

Benzerliklerine rağmen her iki hastalık birbirinden farklıdır. Ve hastalıklar buna göre tedavi edilmelidir. Hastalığa yanlış tanı konulması yanlış tedavi ve acı çekilmesine neden olabilir.

Farklılıklar

Her iki hastalığın semptomları birbirine oldukça benzerdir. Bu nedenle, bir kişinin yalnızca semptomlara bakarak Crohn hastalığı veya ülseratif koliti olup olmadığını teşhis etmek veya belirlemek neredeyse imkansızdır.

İki hastalık arasındaki bir fark, Crohn’un tüm midde ve bağırsak yolunu etkilemesi, ülseratif kolitin ise sadece kolonu etkilemesidir. Bu nedenle crohn hastalığı olan bazı bireylerde bulantı ve kusma şikayetleri görülebilmektedir.

Teşhis Koyulması

Endoskopi

Crohn hastalığı ve ülseratif kolit tanısı koymak için farklı endoskopi testleri kullanılabilir.

Erken teşhis için ilk olarak doktor tarafından sözlü bir muayene yapılır. Muayenede genel sağlık durumu, çevresel faktörler, beslenme düzeni ve aile hikayesi sorulur.

Sonrasında Ülseratif kolit içinde, Crohn hastalığı içinde kan ve dışkı incelemesi yapılır. Teşhisin doğru yapılması için her iki hastalık içinde testlerin yapılması gerekmektedir. En doğru tanı ancak bu şekilde konulabilir.

Hastalıkların birbirine karıştırılmadan doğru şekilde tanı koyulması tedavi açısından oldukça önemlidir. Her iki hastalık her ne kadar benzer olsa da tedavileri farklıdır. Bu nedenle doğru tedavi için doğru teşhis şarttır.

Sözlü muayene sonrasında ucunda kamera ve ışık bulunan bir cihazla endoskopik muayene yapılır. İki hastalık için yapılacak endoskopi farklılık göstermektedir.

Crohn hastalığı İçin 2 Tip Endoskopi Çeşidi Bulunmaktadır:

Kolonoskopi: Kolonun incelenmesi için makattan girilerek yapılan endoskopi türüdür.

Üst endoskopi: Ağızdan girilerek mide ve ince bağırsağın ilk kısmının incelendiği endoskopi türüdür.

Ülseratif Kolit İçinde 2 Farklı Endoskopi Çeşidi Bulunmaktadır:

Sigmoidoskopi: Doktorun rektum ve alt kolonda iltihaplanma ve derecelerini incelediği endoskopi türüdür.

Toplam Kolonoskopi: Kolonun tamamının incelendiği endoskopi türüdür.

Her iki hastalıkta da tam teşhis için mikroskopta incelenmek üzere enfekte bölgelerden alınan bir biyopsi veya küçük doku örneği alınmalıdır.

Ayrıca biyopsi alınmadan ve endoskopi yapılmadan önce doktorun tercihine göre alt ve üst GI (mide bağırsak yolu) kanalının incelenmesi için röntgen çekilmek istenebilir.

Kronik ülseratif kolit hastalarında, doktor GI sistemine mavi boya uygulanan bir test olan bir kromoendoskopi önerebilir. Bu, bağırsak astarındaki değişiklikleri tespit ederek ve displazi olarak bilinen öncül değişiklikleri gösterir.

Son olarak, Crohn hastalığının teşhisine yardımcı olmak için, bir doktor kolonoskopi ile ulaşılamayan ince bağırsak kısımlarını incelemek için görüntülemeyi kullanabilir. Ülseratif kolit bu görüntülerde görülmez, çünkü ince bağırsağa girmez.

Tedavi

Her iki hastalıkta da farklı tedavilere cevap alınabilir. Bunlar;

İlaç Tedavisi

Her iki hastalık da vücudun enflamatuar tepkilerini hedef alan ilaçların uygun dozda kullanılması kontrol altına alınabilir. Enflamasyonu azaltmak, ağrı ve ishal gibi şikayetleri azaltmak e ortadan kaldırmak için ilaç kullanılabilir.Her iki hastalıkta da çeşitli ilaçlar mevcuttur.

Kombine Tedaviler

Doktorun gerekli görmesi durumunda tedavi için kombine tedaviler uygulanabilir. Bu sayede tedavinin etkinliğini arttırmak amaçlanır.

Örneği tedaviye ek olarak bağışıklık sistemini güçlendirecek immunomodulator kullanılabilir. Tüm tedavilerde olduğu gibi kombine tedavilerinde avantajları ve dezavantajları bulunmaktadır.

Kombine tedavi uygulanması, hastalıkların tedavi edilmesindeki etkinliği artırabilir, ancak yan etkiler de oluşturabilir.

Beslenme Düzeninin Değiştirilmesi

Her iki hastalığın oluşma sebebi de doğrudan besinler değildir. Ancak kişiler kendi beslenme düzenlerini takip ederek tetikleyici besinleri bulabilirler. Bu sayede hastalıklarının belirtilerini şiddetlendiren besinlerden uzak durabilirler.

Her iki hastalıkta doğrudan besinlerle alakalı olmasa da crohn hastalığı da ülseratif kolit hastalığı da iştahsızlığa neden olmaktadır.

Her iki hastalık içinde doğru beslenme oldukça önemlidir. Bu nedenle hastaların yediklerini takip ederek kendilerine iyi gelen veya gelmeyen besinleri tespit etmeleri önemlidir.

Cerrahi Müdahale

Crohn hastalığında ve ülseratif kolit hastalığında cerrahi tedavi uygulanıp uygulanmayacağı hastalığın seviyesine ve oluşum yerine göre belirlenmektedir.

Hem Crohn hastalığı hem de ülseratif kolit için il olarak tıbbi tedavi önerilir. Ancak bağırsak delinmesi, aşırı kanama, kanser büyümesi veya ilaçlarla kontrol edilemeyen şiddetli iltihaplanma gibi komplikasyonların olduğu durumlarda cerrahi tedavi uygulanır.

Cerrahi müdahale ile yapılan ülseratif kolit tedavisinde hastalığın meydana geldiği alan cerrahi olarak çıkarıldığı için tekrar etme riski yoktur. Ancak crohn hastalığının tekrar etme riski bulunmaktadır.

Her iki hastalık içinde cerrahi müdahalenin riskleri ve iyileşme süreci bulunmaktadır. Bu nedenle tedavi öncesinde doktordan ayrıntılı bilgi alınmalıdır.

Kaynak: https://www.medicalnewstoday.com/articles/317792.php

Çeviren: Sevde KAPU

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.